x² + 10x − 39 = 0'ı çözün; yanıt satırı x₁ = 3, x₂ = -13 okur. 3, MS 820 civarında bir Bağdat ders kitabının verdiği yanıttır ve tek bir harf kullanmadan elde edilmiştir: onu ikiye bölüp 5 yapın, karesi 25'i 39'a ekleyip 64 elde edin, kök 8'i alın, 5'i çıkarın. Harezmi bunu sözcüklerle yazdı ve bir şekil çizdi; −13 bizimkidir — kitabı negatif çözümleri kaçırmak yerine doğru olmayan diye bir kenara bıraktı.
Cebir sözcüğü o kitabın başlığındaki el-cebir'den, algoritma ise yazarın adının Latince biçiminden gelir. Çözücünün yaptığı kareye tamamlama, ikinci dereceden formülün de geldiği yerdir: aynı üç adımı 10 ve 39 yerine harflerle yürütün; 5, b/2a olur, 64 kök işaretinin altındaki ifade olur ve son ±, ekrandaki iki sayının tam olarak kendisidir. Kökü kitabın yaptığı gibi doğrulayın — 3² + 10 × 3 — 39 geri gelir.
Cevap
x₁ = 3, x₂ = -13
Nasıl okunur
Çözücünün yanıt satırı. MS 820'de yalnızca 3 kabul edilebilirdi; −13, aynı denklemin her zaman sahip olduğu ikinci köktür.
Kaynak
Al-Khwarizmi, al-Kitab al-mukhtasar fi hisab al-jabr wa-l-muqabala (c. 820 CE), the standard example: a square and ten of its roots equal 39
Hesap makinesinde çözün
Bu bağlantılar, bu problemin sayıları zaten yazılmış olarak doğru hesap makinesini açar. Yukarıdaki satır, ekranın göstermesi gereken şeydir — kendiniz kontrol edin.