Quy tắc Cramer trên 3x + 2y = 16, x − y = 2: các định thức −5, −20 và −10

Ba định thức 2×2 và hai phép chia; cùng đáp số mà phép thế cho ra.

Ma trận và vectơ · Mức độ: Bài tập trên lớp · Cập nhật ngày 2026-11-10

Viết hai đường thẳng thành một phương trình ma trận duy nhất với ma trận hệ số (3 2; 1 −1). Liên kết thứ nhất in định thức của nó −5 và liên kết thứ hai tính nó bằng quy tắc 2×2, 3·(−1) − 2·1. Cramer sau đó lần lượt thay từng cột bằng vế phải: với x, định thức của ma trận (16 2; 2 −1) là −20 và liên kết thứ ba chia nó cho −5 rồi in ra 4; với y, định thức của phép thay (3 16; 1 2) là −10 và liên kết thứ tư chia nó cho −5 để được 2. Kiểm tra: 3·4 + 2·2 = 16 và 4 − 2 = 2.

Quy tắc này hấp dẫn và không dùng được ở quy mô lớn. Với một hệ n×n nó đòi n + 1 định thức, và khai triển theo phần bù đại số tốn cỡ n! phép toán, trong khi phép khử tốn n³/3 — đó là lý do mọi cuốn sách đại số tuyến tính số đều cảnh báo chống lại nó và nó vẫn sống sót như một công cụ lý thuyết: nó chứng minh nghiệm phụ thuộc hữu tỉ vào vế phải, và sự phụ thuộc ấy đứt gãy đúng tại nơi định thức đứt gãy. Khi định thức bằng không, cũng đúng điều kiện hai đường thẳng song song, nó thất bại một cách ồn ào và chính đáng. Trường hợp 2×2 là trường hợp duy nhất Cramer rẻ hơn mọi thứ khác, và đúng là trường hợp mọi chương trình phổ thông đều giữ lại.

Đáp án

4

Cách đọc

x = 4 từ −20 ÷ −5. Liên kết thứ nhất và thứ hai là định thức hệ số −5, thứ tư là y = −10 ÷ −5 = 2.

Nguồn

Gabriel Cramer, 'Introduction à l'analyse des lignes courbes algébriques' (1750), where the rule appears for systems obtained by elimination; the determinant formulation in the modern shape is the standard textbook statement

Giải trong máy tính

Các liên kết này mở đúng máy tính với các con số của bài toán đã nhập sẵn. Dòng bên trên là những gì màn hình phải hiện — hãy tự kiểm tra.

Đây là một trang công cụ độc lập của bên thứ ba. Trang không liên kết, được tài trợ hay ủy quyền bởi Casio, Texas Instruments hoặc các nhà phân phối của họ. Tên model và sản phẩm là nhãn hiệu của các chủ sở hữu tương ứng và chỉ được dùng ở đây để nhận diện thiết bị.

Các chuỗi phím trong những hướng dẫn này được viết dựa trên dữ liệu bố cục riêng của trang — chính là dữ liệu mà máy tính trực tuyến sử dụng — cùng với thông tin sản phẩm công khai. Thông số kỹ thuật và cấu hình theo khu vực được kiểm chứng trên thiết bị thật và tài liệu mới nhất của nhà sản xuất.