Trung bình từ 1 đến 10 và câu chuyện lớp học của Gauss

Giai thoại mở đầu mọi tiết thống kê, cộng với hai độ lệch chuẩn mà một máy tính thật báo cho cùng dữ liệu đó.

Thống kê và dữ liệu · Mức độ: Bài tập trên lớp · Cập nhật ngày 2026-11-09

Tương truyền một thầy giáo cho cả lớp tính tổng 1 + 2 + ⋯ + 10 để giữ chúng bận rộn, và Gauss đáp ngay bằng cách ghép cặp 1+10, 2+9, …: năm cặp mỗi cặp 11, tức 55. Trung bình là 55/10 = 5.5, cũng chính là (1 + 10)/2: trong bất kỳ danh sách cách đều nào, trung bình là điểm giữa.

Cùng màn hình ấy báo hai độ lệch chuẩn khác nhau: 2.872281 khi chia cho n, 3.02765 khi chia cho n − 1. Cả hai đều không sai. Việc người ra đề muốn con số nào tùy thuộc bạn coi mười số đó là toàn bộ tổng thể hay một mẫu — lý do kinh điển để đọc kỹ đề trước khi bấm phím.

Đáp án

5.5

Cách đọc

Tổng thể σx = 2.872281, mẫu sx = 3.02765, tổng ΣX = 55 — tất cả trên cùng một thẻ kết quả.

Nguồn

The story is told of the young Gauss (1780s, source uncertain); the σ/sx pair is standard GCSE / IB Maths statistics

Giải trong máy tính

Các liên kết này mở đúng máy tính với các con số của bài toán đã nhập sẵn. Dòng bên trên là những gì màn hình phải hiện — hãy tự kiểm tra.

Đây là một trang công cụ độc lập của bên thứ ba. Trang không liên kết, được tài trợ hay ủy quyền bởi Casio, Texas Instruments hoặc các nhà phân phối của họ. Tên model và sản phẩm là nhãn hiệu của các chủ sở hữu tương ứng và chỉ được dùng ở đây để nhận diện thiết bị.

Các chuỗi phím trong những hướng dẫn này được viết dựa trên dữ liệu bố cục riêng của trang — chính là dữ liệu mà máy tính trực tuyến sử dụng — cùng với thông tin sản phẩm công khai. Thông số kỹ thuật và cấu hình theo khu vực được kiểm chứng trên thiết bị thật và tài liệu mới nhất của nhà sản xuất.