Basel problemi: 1 + 1/4 + 1/9 + … = π²/6

Euler'in π²/6 olarak tanıdığı karelerin terslerinin toplamı — ve ilk on terimin neden hiç yetmediği.

Aritmetik ve fonksiyonlar · Seviye: Klasik sonuç · Güncellenme tarihi 2026-11-10

Karelerin terslerini sonsuza dek toplayın; toplam 1.6449340668482'de durur, ki bu π²/6'dır. Euler'in sezgisi, toplamı bir aritmetik değil sinüs fonksiyonunun bir özelliği olarak okumaktı; seri neredeyse bir yüzyıl boyunca kapalı bir biçime direnmişti, çünkü kimse içinde π olmasını beklemiyordu.

Yakınsama, ekranda görebileceğiniz türden yavaştır. Yalnızca ilk on terimi toplayın — 1'den 1/100'e kadar — 1.5497677311665 elde edersiniz; limitin hâlâ 0.095 altındadır, çünkü kalan kuyruk 1/N² gibi değil 1/N gibi davranır. Beşinci ondalıkta bir birim içine girmek için yaklaşık 100 000 terim gerekir; bu ekranın bastığı on dört basamağın toplamın değil kapalı biçimin kanıtı olmasının nedeni budur.

Cevap

1.6449340668482

Nasıl okunur

Tezgâhın bastığı haliyle π²/6. İkinci bağlantı yalnızca ilk on terimi toplar ve 1.5497677311665 verir; limitin hâlâ yaklaşık 1/10 altındadır.

Kaynak

Posed by Pietro Mengoli in 1644; evaluated for the natural numbers by Leonhard Euler around 1735, with the rigorous justification coming later

Hesap makinesinde çözün

Bu bağlantılar, bu problemin sayıları zaten yazılmış olarak doğru hesap makinesini açar. Yukarıdaki satır, ekranın göstermesi gereken şeydir — kendiniz kontrol edin.

Bu site bağımsız bir üçüncü taraf araç sitesidir. Casio, Texas Instruments veya bunların distribütörleriyle hiçbir bağlantısı, sponsorluğu ya da yetkilendirmesi yoktur. Model ve ürün adları ilgili hak sahiplerinin ticari markalarıdır ve burada yalnızca cihazları tanımlamak amacıyla kullanılır.

Bu kılavuzlardaki tuş dizileri, bu sitenin kendi düzen verileri — çevrimiçi hesap makinesinin kullandığı verilerin aynısı — ve kamuya açık ürün bilgileri temel alınarak yazılmıştır. Teknik özellikler ve bölgesel yapılandırmalar, fiziksel cihaz ve üreticinin en güncel dokümantasyonu üzerinden doğrulanır.